Sól morska z jeziora

P1130744Czy zastanawialiście się kiedyś skąd pochodzi sól morska? Sól kamienna, wiadomo, wydobywana jest w kopalni, a sól morska wydobywana jest z morza? Otóż nie zupełnie tak to wygląda. Od jakiegoś czasu sól morska jest obecna w naszych sklepach i z roku na rok jest jej coraz więcej. Zwolennicy soli morskiej zapewniają nas, że zawiera ona więcej wartości odżywczych niż nasza polska sól kamienna. Trudno powiedzieć czy tak jest w istocie. Dużo zależy od miejsca i techniki pozyskiwania soli.

Sól kamienna

Sól kamienna wydobywana w polskich kopalniach to sól ukryta w ziemi. Jest pozostałością po morzach czy też po oceanach, które kiedyś tu były.  Kiedyś to znaczy jakieś 200-250 milionów lat temu. W pewnym sensie jest to więc również sól morska, chociaż nikt tak jej nie nazywa. W soli tej znajdują się różne minerały, które niegdyś były rozpuszczone w morskiej wodzie. Sól kamienna wydobywana tradycyjną metodą przez kruszenie solnej skały i wydobywanie jej kawałków na powierznię ziemi zawiera szereg cennych minerałów. Taka sól jest najczęściej tylko oczyszczana i rozdrabniana. Na pewno więc warto  kupować sól kamienną z naszych polskich kopalń. Sól kamienna wydobywana jest w kopalniach w Kło­da­wie, Wie­liczce, Bochni, Sie­ro­szo­wi­cach, Cie­cho­cinku i Ino­wro­cła­wiu. Sporo mamy tych solnych kopalń, z czego Wieliczka i Bochnia to już raczej kopalnie zabytkowe z niewielkim wydobyciem. Sól kamienna z każdej kopalni jest nieco inna. Wszystko zależy od tego jakie minerały w danym miejscu przedostały się niegdyś do wody. Mamy więc sól kamienną w kolorze różowym, która zawiera związki żelaza, sól szarą z dodatkiem innych skał (w tym przypadku nie są to związki rozpuszczone dawniej we wodzie a inne skały, które pomieszały się ze skałami solnymi w sposób mechaniczny), a nawet sól niebieskawą z dodatkiem związków miedzi. Osoby, które kiszą ogórki wiedzą, że niezastąpiona jest tu właśnie sól kamienna. Po rozpuszczeniu soli kamiennej we wodzie na dnie naczynia zostaje nam trochę szarego osadu. Są to właśnie te skały, które pomieszały się ze solą w czasie tworzenia solnych osadów. Związki mineralne, które były niegdyś rozpuszczone w morskiej wodzie i znajdują się w naszej soli kamiennej rozpuszczą się ponownie, gdy rozpuścimy sól i nie pozostawią osadu. Cenniejsze są dla nas te związki rozpuszczalne, gdyż nasz organizm łatwiej je wchłonie. Domieszki innych skał tworzące szary osad po rozpuszczeniu soli kamiennej też nie są bez znaczenia, aczkolwiek nasz organizm pozyskuje z nich mniej minerałów niż ze związków rozpuszczalnych. Do kiszonych ogórków ten szary osad też wlewamy razem z solanką. Sól kamienna wraca u nas do łask i coraz więcej jest jej na półkach sklepowych. Był taki czas, że bardzo trudno było można kupić sól kamienną. Na opakowaniach soli kamiennej często namalowane są ogórki co jest wskazówką dla klientów, aby właśnie tej soli użyć do kiszenia ogórków.

Sól warzona

Najbardziej popularną solą, jaką możemy kupić jest sól warzona. Sól warzona również pochodzi z polskich kopalń, jednak jest to sól, która została rozpuszczona w wodzie, a następnie odparowana w wysokiej temperaturze. Odparowywanie soli w wysokiej temperaturze nazywane jest właśnie warzeniem soli. Podczas warzenia sól zostaje oczyszczona ze wszystkich dodatkowych związków, a więc  z dodatkowych skał jak i z minerałów rozpuszczonych w solance. Takie oczyszczanie nazywane jest rafinacją. Sól warzona jest więc solą rafinowaną i składa się niemal wyłącznie z chlorku sodu czyli właśnie z soli. Sól warzona ma najwięcej soli w soli ze wszystkich soli, jest najbardziej słona. Jest wyraźnie bardziej słona od soli kamiennej, łyżeczką soli warzonej mocniej osolimy naszą potrawę niż łyżeczką soli kamiennej. Z punktu widzenia wydajności wydaje się wiec najlepszym wyborem i zapewne tą drogą szli producenci soli oferując nam sól warzoną. Sól warzona jest najtańsza i jeszcze nie tak dawno temu trudno było kupić jakąś inną sól niż sól warzoną. Dzisiaj do łask wracają sole ‚zanieczyszczone’ domieszką innych minerałów, gdyż zrozumiano, że ta domieszka innych minerałów jest bardzo wartościowa dla naszego zdrowia. Dodając do potrawy sól przy okazji dodajemy też inne minerały, które nasz organizm z chęcią pobierze. Tak więc sól warzona staje się passe.

Sól morska

P1130753

No właśnie miało być o soli morskiej, a ja tu rozpisałam się o kamiennej i warzonej. Jak wspomniałam już wcześniej dla mnie wszystkie sole są morskie, gdyż wszystkie pochodzą z mórz i oceanów, tylko niektóre z takich mórz i oceanów, których już od dawna nie ma. Czy to oznacza, że sól nazywana solą morską pochodzi z obecnych mórz i oceanów? No nie, ta sól w  ogromnej większosci również nie pochodzi z obecnych mórz i oceanów. Sól morską wydobywa się najczęściej z tak zwanych słonych jezior oraz z płytkich morskich zatok.

P1130750

Słone jeziora to rozległe płaskie tereny, na których niegdyś było morze, ale od dawna morza tam już nie ma. Ziemia jest jednak moco wysycona solą, która pozostała tu po wyschnięciu mórz. Trudno jednak byłoby taką sól wydobywać taką samą metodą jak wydobywa się sól kamienną, gdyż osady tej soli są znacznie młodsze i nie tworzą zwartej skały jak w przypadku soli kamiennej.

P1090993

Słone jeziora występują w Azji, Afryce i Ameryce Północnej w gorącym klimacie. W porze deszczowej w jeziorach zbiera się płytka warstwa wody. W wodzie tej rozpuszcza się sól znajdująca się w ziemi. W porze suchej woda paruje i na powierzchni jeziora zostaje warstwa soli. Właśnie ta sól zebrana z powierzchni jeziora nazywana jest solą morską. Nikt nie przeprowadza na tej soli procesu rafinacji to znaczy nie jest ona oczyszczona ze związków rozpuszczonych w wodzie słonego jeziora. Taka sól zawiera szereg związków mineralnych i z tego powodu uważana jest za sól zdrową.

P1100012

Soląc naszą potrawę solą morską dodajemy automatycznie do potrawy związki mineralne zawarte w soli czyli zupełnie tak samo jak soląc potrawę solą kamienną. Sól odparowana ze słonych  jezior zawiera na ogól więcej minerałów niż sól kamienna i z tego powodu uważana jest za najbardziej zdrową sól. Zawartość jak i skład minerałow zależy oczywiście od jeziora, z którego pozyskiwana jest sól. Mogą tu występować duże różnice. Takie słone jeziora spotkałam w Tunezji. Największe z nich Chott El Djerid czyli inaczej Wielki Szott ma aż 7000 km kwadratowych i jest wielkim solnym zagłębiem Tunezji. Chodziałam również po słonym jeziorze w Turcji. Było to jezioro Tuz Gölü o powierzchni około 2000 km kwadratowych, w którym również wydobywa się sól na skalę przemysłową. Kupując sól morską zwracajcie uwagę z jakiego kraju pochodzi sól. Najwięcej soli morskiej produkują obecnie USA i Chiny, ale można też kupić sól morską z Tunezji, Turcji i wielu innych krajów, a nawet z krajow z południa Europy, gdzie najczęściej tworzone są sztucznie saliny do odparowywania morskiej wody w pobliżu płytkich morskich zatok, do których kierowana jest morska woda. Woda z takich salin zawiera najwięcej minerałów, jak również wysuszone maleńkie morskie żyjątka i dużo jodu. Taka sól uważana jest za najzdrowszą. Tak więc sól morska soli morskiej nie równa.

P1090989

Trzy pierwsze zdjęcia przedstawają słone jezioro Tuz Gölü w Turcji, a trzy kolejne zdjęcia to  słone jezioro Chott El Djerid w Tunezji. W Tunezji byłam tuż przed rozpoczęciem pory deszczowej, tak więc warstwa soli jest bardzo niewielka. Sól wytrąciła się po kilku niewielkich burzach. Natomiast jezioro Tuz Gölü w Turcji zdaje się, że nigdy całkowicie nie wysycha. Byłam tam w sierpniu i było białe od soli a na powierzchni była cieńka warstwa wody. Niektóre słone jeziora mają podziemne dopływy słonej wody, tak więc woda cały czas dopływa i cały czas paruje osadzając sól. Na podobnej zasadzie działają współczesne sztuczne saliny, z tym, że często podzielone są na kilka osadników do odparowywania. Morska woda wpuszczana jest do pierwszego  osadnika, gdzie wstępnie odparowywuje. Następnie przepływa do drugiego osadnika, a pierwszy osadnik napełniany jest świeżą wodą morską. Po pewnym czasie woda z drugiego osadnika przepływa do kolejnego, z pierwszego  do drugiego, a pierwszy ponownie napełniany jest świeżą wodą morską. W ten sposób przez cały czas można zbierać sól z ostatniego zbiornika, a w pozostałych zbiornikach woda jest na różnym etapie odparowywania. Na opakowaniach soli morskiej pochodzącej ze sztucznych salin często producenci podają z jakiej saliny jest sól. Taka sól jest zdecydowanie najdroższa. Czasami podane jest tylko, że sól pochodzi z salin w określonym regionie. Taka sól również będzie miała wyższą cenę. Sól morska niewiadomego pochodzenia będzie tańsza, ale też może różnić się ceną w zależności od tego z jakiego kraju pochodzi.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s