Bawełniany zamek

P1130093Bawełniany zamek, tak nazywana jest góra Cökelez w środkowej Turcji. Taką samą nazwę nosi miejscowość znajdująca się u jej stóp. Po turecku to Pamukkale. Warto wiedzieć, że uprawa bawełny w Turcji jest dość popularna, a pola bawełny w czasie zbioru są bielutkie od białego bawełnianego puchu. Tak samo białe są zbocza góry Cökelez, jednak to nie bawełna jest odpowiedzialna za tą biel. Skojarzenie z białymi polami bawełny jest jednak bardzo sugestywne. Biel na górze Cökelez to efekt spływania po zboczu góry wody bogatej w wapń.

Białe osady wapienne pokrywają całe zbocze góry. Woda wypływa z gorących  źródeł i na powierzchni bardzo szybko ochładza się, co powoduje wytrącanie się węglanu wapnia. Na zboczu góry z uwagi na nierówności zbocza tworzą się nacieki wapienne w różnej formie.

P1130090

P1120975

P1120945

Najbardziej charakterystyczne są jednak półkoliste baseniki wypełnione wodą termalną ułożone kaskadowo na zboczu. Nacieki wapienne tworzą porowatą skałę osadowa, tak zwaną martwicę wapienną. Składa się ona głównie z kalcytu i aragonitu i nazywana jest trawertynem.

P1130040

Woda wypływa z 17 gorących źródeł umieszczonych  w różnych miejscach góry, a trawertyn pokrywa obszar zbocza o długości prawie 3 kilometrów. Obecnie cały obszar trawertynowych nacieków objęty jest ochroną jako Park Narodowy pod egidą UNESCO. W przeszłości jednak bywało z tym różnie. Naukowcy oceniają, że wapnienne osady na górze Cökelez tworzą się nieprzerwanie od 14 tysięcy lat.

P1130038

P1130094

Już w starożytności uznano, że termalna woda wypływająca z gorących źródeł na górze Cökelez ma właściwości lecznicze i zaczęto z tego korzystać na masową skalę. Na górze powstały kąpieliska, a później także hotele. W efekcie powstała miejscowość uzdrowiskowa Heriapolis. W Heriapolis podobno chętnie kąpała się Kleopatra. Do dzisiaj na górze znajduje się basen z wodą termalną zwany basenem Kleopatry. Miejscowość uzdrowiskowa funkcjonowała do lat 80 XX wieku i w wyniku jej działalności coraz mniej wody spływało po zboczach góry. W efekcie nacieki wapienne zaczęły się brudzić, kruszyć i niszczeć. W latach 90 XX wieku zlikwidowano uzdrowisko na górze, a budynki rozebrano. Uczyniono tak, aby woda znów mogła spływać po stokach góry i odświeżać wapienne nacieki.

P1130104

Miałam szczęście odwiedzić Pammukale w 2009 roku. Duża część trawertynów była już odświeżona przez spływającą wodę, ale spora część jeszcze nie.  Tworzenie się nacieków wapiennych to jednak powolny proces, a obszar ‚do odświeżena’  na stoku góry Cökelez jest naprawdę spory. Odświeżanie nacieków odbywa się w ten sposób, że woda kierowana jest w różne miejsca stoku naprzemiennie, tak aby różne fragmenty nacieków stopniowo odświeżać poprzez osadzanie się na nich nowych, białych osadów.

P1130108

Równocześnie z objęciem ochroną nacieków wapiennych na stoku góry, zabroniono po nich chodzić i kąpać się w trawertynowych basenikach.  Jednak, aby nie pozbawić turystów całkowicie obcowania z wapiennymi naciekami i leczniczą termalną wodą, w jednym miejscu wybudowano sztuczne, betonowe baseniki na stoku góry i puszczono po nich termalną wodę. Woda szybko naniosła wapienne nacieki na wybudowane baseniki i upodobniła je do naturalnych baseników znajdujących się kawałek dalej.

P1120982

W czasie gdy byłam w Pammukale tylko gdzie niegdzie widać było beton, a całość prezentowała się dosyć naturalnie. Równocześnie wyznaczono trasę dla turystów z góry do dołu, czy też z dołu do góry po tej szcztucznie wybudowanej części.

P1130052

Trasa ta intensywnie polewana termalną wodą obrosła już mocno w wapienne nacieki i aby ich nie zniszczyć po trasie wolno chodzić wyłącznie na boso. Bez ograniczeń można kąpać się w zbudowanych betonowo-trawertynowych basenikach i korzystać z leczniczych właściwości wody.

P1130054

Osobiście mogę zaświadczyć, że woda ta w istocie ma lecznicze właściwości. Tak się złożyło, że na górze potknęłam się i zdarłam kolano. Godzinka w trawertynowym baseniku i ranka bardzo szybko zagoiła się. Na drugi dzień nawet plaster nie był już potrzebny.

P1120998

Z bawełnianym zamkiem związana jest legenda o brzydkiej pannie, która spadła z góry i została znaleziona na dole z twarzą w termalnej wodzie. Twarz dziewczyny  była już bardzo piękna. Po urodę właśnie od setek lat do Pammukale przyjeżdżają niezliczone ilości ludzi, a w ostatnich latach również tłumy turystów. Należy być przygotowanym, że bosą turystyczną trasą pójdziemy w wielkim tłumie, gdy jednak po trasie turystycznej na górze, już w obuwiu, udamy się w bardziej odległe miejsca, aby podziwiać naturalne trawertynowe baseny będziemy już sami z nielicznym towarzystwem w oddali.

P1130102

Trasa turystyczna ma prawie 3 kilometry w jedną stronę, ja przeszłam z niej ponad połowę. Jeżeli chcemy obejżeć całość i do tego jeszcze starożytne ruiny na górze to należy zarezerwować sobie najlepiej cały dzień.

P1130098

P1130111

Wieczorem trawertyny są podświetlane na różne kolory. Z punktu widokowego we wsi wyglądają bajkowo. We wsi Pammukale jest wiele hoteli, hotelików i pensjonatów, w których można zatrzymać się na noc. Wiele z nich ma wyeksponowane tarasy widokowe na bawełniany zamek.

PS. W naszym hoteliku był basen z wodą ze  źródeł na górze Cökelez oraz basen z wodą wypełnioną algami, tak więc jeszcze wieczrem mogliśmy zażyć upiększających kąpieli.

Reklamy

2 uwagi do wpisu “Bawełniany zamek

  1. Dziękuję za tę relację, ja w Pamukkale byłam kilka lat wcześniej 😉 Niektóre tarasy były zniszczone, ale kilka lat to sporo, bo – z tego co pamiętam – co roku przybywa 5-7 mm osadu 😉 Ale to miejsce, choć bardzo turystyczne, ma w sobie tyle uroki, że można tam siedzieć i moczyć nogi w cieplutkiej wodzie albo kąpać się bez końca 🙂

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s